محمد تقي جعفري

140

تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى

آيه « وأَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ الله ولا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى اَلتَّهْلُكَةِ 2 : 195 . » ( 1 ) ( در راه خدا انفاق كنيد وخودتان را با دست خود به هلاكت نيافكنيد ) . « لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ ولَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ 14 : 7 » ( 2 ) ( اگر سپاس نعمتها را به جاى آورديد ، براى شما خواهم افزود و اگر كفران ورزيديد عذاب من سخت است ) . تفسير ابيات خر در پاسخ روباه مىگويد : من در دو عالم كسبى بهتر از توكل بر خدا سراغ ندارم . من نظيرى براى شكرگزارى او نمىبينم ، همين شكر است كه بر روزى ما مىافزايد . توكل بهترين كسبها است ، زيرا در توكل است كه دست تو همواره به سوى خدا بلند مىشود ، كهاى خداى بزرگ ، كار مرا خودت اصلاح فرما . حتى خود اين دعا هم اگر درست بينديشى ، ناشى از توكل است . توكل در انسان نيازى نمىگذارد ، زيرا با وجود توكل از كاهش زراعت وماليات آسودهاى . جر وبحث خر وروباه به درازا كشيد ، هر دو از سوال و جواب باز ماندند بعد از آن روباه به خر گفت : تو فرمان لا تلقوا بايديكم الى التهلكه را بشنو و از اين جايگاه فقر وبدبختى خود را نجات ده . با اين جهان پهناور خدا ، صبر وتحمل در بيابان خشك وسنگلاخ جز حماقت چيزى نيست . هم اكنون راهى مرغزار سرسبز وخرم باش ، و در گردا گرد جويباران و سبزه زارها بچر .

--> ( 1 ) سوره البقره ، آيهء 195 . . ( 2 ) سوره ابراهيم ، آيهء 7 . .